DILI (TOP) - Kompañia Pelican Paradise deklara ona katak, sei hein Governu Timor-Leste dada bee moos no ahi eletrisidade ba área entre Tasi-Tolu no Tibar mak foin hahu nia projetu investimentu ne’ebé la’o kleur liu lenuk tasi.
Akordu Investimentu Espesiál (AIE) ba projetu Pelican Paradise iha Timor-Leste formaliza dezenvolvimentu turístiku-resort boot ida, ho investimentu planeadu hamutuk dolar amerikanu millaun 700, ho objetivu atu harii otél, kampu golfe, rezidénsia, eskola, ospitál, no sentru komersiál sira iha Tasi-Tolu to’o Tíbar, hodi hamosu empregu no promove dezenvolvimentu sustentável, ho asinatura ofisiál ba akordu desde tinan 2022 to’o ohin loron seidauk iha mudansa signifikativu.
Iha AIE ne’e katak, Pelican Paradise sei investe osan hamutuk millaun $700 ba área hektar 558 entre Tasi-Tolu no Tíbar. AIE ne’e mós katak, Pelican Paradise sei konstroi otél fitun lima, kampu golfe, lote rezidensiál sira, sentru ba foin-sa'e sira, eskola internasionál, ospitál internasionál, no sentru komersiál sira, maibé to’o ohin loron tama ona ba tinan 2026 mós seidauk sai realidade.
Impaktu positivu husi projetu investimentu ne’e katak, Pelican Paradise sei kria empregu konstrusaun hamutuk ema nain 750, no empregu permanente ema nain 1,300, aleinde aloka 80% área ba reflorestasaun no restaurasaun, ida ne’e mós to’o ohin loron sai buat mamuk de’it. Laiha realidade.
Pelican Paradise propoin no aprezenta ninia planu investimentu ne’e iha tinan 2008, no faze dahuluk lansa ona iha tinan 2020, no asina tiha ona Akordu Espesiál Investimentu (AEI) ho Governo Timor-Leste iha tinan 2022, no to’o ohin loron laiha mudansa signifikativu.
Edisaun Jornál Diário Timor Post edisaun 5 Janeiru 2026 ho titulu: Pelican Paradise “Bosok” Horta, Pelican Paradise dala ida tan kontinua defende aan katak, sei kontinua nafatin iha kompromisu tomak ba projetu investimentu Pelican Paradise. Maski tinan 18 envolvimentu kontinua, Pelican Paradise nia kompromisu ba Timor-Leste kontinua nafatin, no la muda.
Desde hahú projetu ida ne’e iha tinan 2008, durante IV Governu Konstitusionál, Pelican Paradise sempre kumpri ho rekerimentu legal no regulamentu hotu-hotu ne’ebé Estadu impõe, inklui hetan sertifikadu investimentu ne’ebé presiza, aprovasaun governamentál, no lisensa ambientál sira.
Hafoin maizumenus tinan 14 nia laran ho envolvimentu no negosiasaun sira, Akordu Investimentu Espesiál (AIE) asina iha hahú tinan 2022 ho VIII Governu Konstitusionál, ne’ebé sai hanesan etapa importante ida atu formaliza enquadramentu projetu ho Estadu.

“Desde asinatura AIE nian, Pelican Paradise fó hanoin beibeik ba departamentu governu relevante sira kona-ba obrigasaun tuir akordu atu fornese bee no eletrisidade ba fatin projetu nian, ne’ebé esensiál atu hahú konstrusaun,” deklarasaun Pelican Paradise ne’ebé The Oe-Kusi Post (TOP) asesu iha nia Pájina Ofisial, Sesta, 09 Janeiru 2026.
Pelican Paradise kontinua hatudu liman no fase liman ba atrazu projetu investimentu ne’e hodi dehan, maski ho esforsu sira ne’ebé la’o hela, atrazu sira ne’ebé hetan iha implementasaun projetu nian la’ós tanba falta kompromisu, intensaun, ka kapasidade ruma hosi parte Pelican Paradise nian. “Maibé, progresu hetan limitasaun hosi Estadu nia obrigasaun pendente sira tuir AIE, espesífikamente fornesimentu infraestrutura báziku sira hanesan bee no eletrisidade, ne’ebé maka sai hanesan pré-rekizitu fundamentál ba dezenvolvimentu ho eskala boot.”
“Maski fó hanoin beibeik no kompromisu kontinua, Pelican Paradise hein nafatin fornesimentu bee no eletrisidade. Atrazu sira ne’ebé prolongadu hamosu preokupasaun balu kona-ba Estadu nia abilidade atu kumpre ninia responsabilidade sira tuir AIE iha prazu razoável,” Pelican Paradise afirma.
Liuhusi karta ho data 30 Dezembru 2024 ne’ebé diriji ba Vise-Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór ba Assuntu Ekonómiku, Ministru Turizmu no Ambiente, Dato' Seri Francisco Kalbuadi Lay, Pelican Paradise notifika formalmente katak, bainhira laiha progresu signifikativu, empreza sei suspende nia operasaun sira hahú iha 10 Janeiru 2025.
Tuir suspensaun operasaun sira, no tuir pedidu hosi TradeInvest, Pelican Paradise sai uma-na’in ba enkontru koordenasaun ida iha loron 5 fulan Setembru tinan 2025, ne’ebé prezide hosi Diretór Ezekutivu TradeInvest, Acanjo da Silva, hamutuk ho departamentu sira governu nian ne’ebé relevante, hodi diskute dezafiu sira ne’ebé projetu ne’e hasoru. Enkuantu kompromisu ida-ne’e simu ho di’ak, seidauk hetan rezolusaun substantiva, no kestaun sira ne’ebé pendente seidauk rezolve.
Durante período atrazu ida ne’e, Pelican Paradise kontinua utiliza tempu ne’e ho maneira produtivu liuhosi atualizasaun no aperfeisaun planu mestre nian, dezenhu, no estudu tékniku sira, ho objetivu atu garante katak dezenvolvimentu ne’e kumpre duni padraun internasionál kualidade nian no mós aliña ho nesesidade no aspirasaun tempu naruk Timor-Leste nian.
Pelican Paradise kontinua fiar iha poténsia longu prazu hosi setór turizmu no dezenvolvimentu Timor-Leste nian, no dedika ona tinan barak no rekursu substansiál ba nia misaun iha Timor-Leste, maibé tinan barak ona Pelican Paradise seidauk transforma Tasi-Tolu no Tibar planu ne’ebé iha ona.

