SINGAPURA (TOP) - Nasaun liu 40 resin mak ho nia partisipante sira besik hamutuk 550 mak oras ne’e diskuti hela situasaun seguransa iha rejiaun Ázia Pasífiku iha Hotel Sangri-La, Singapura ne’ebé hahu ona desde loron 29 - 31 Maiu 2026.
The Oe-Kusi Post (TOP) ne’ebé mós partisipa direta iha Dialogu Sangri-La ba dala 23 ne’e asesu informasaun katak, partisipante nain 550 ne’e mai husi Ministru Defeza sira, ofisiál superiór defeza nian, líder emprezariál sira, no peritu seguransa nian sira mós marka prezensa.
Diálogu ne'e hala'o iha kontestu tensaun sira iha Médiu Oriente, volatilidade folin enerjia nian, no inserteza iha kadeia fornesimentu globál.
Tópiku ajenda xave sira iha Diálogu Sangri-La ba dala 23 ne’e mak hanesan iha sesaun plenária dahuluk foka ba, estratéjia Estadus Unidus nian ba páz iha Indo-Pasífiku, tuir fali ho sesaun sira kona-ba Azia nia paizajen estratéjiku sira ne'ebé muda no Azia nia dezorden seguransa marítima.
Seguransa Marítima mak kestaun ida ne'ebé partikularmente proeminente, ho diskusaun sira ne'ebé sentradu iha saida maka hanaran "Dezorden Seguransa Marítima Ázia nian."
Dinámika EUA-Xina-Índia
Istória sentrál ida iha diálogu tinan ida-ne'e nian maka triángulu ne'ebé la hanesan entre EUA, Xina, no Índia — ho nivel konfiansa no klareza ne'ebé la hanesan ne'ebé forma sira nia envolvimentu. EUA tuur iha pontu aas liu, Xina maka militármente formidavel maibé diplomátikamente la konfortavel, enkuantu Índia haree hanesan sa'e no foin mak hahú apresia signifikadu estratéjiku fórum nian.
Notavelmente, Xina hamenus nia prezensa ba tinan daruak tuituir malu, haruka profesór no estratéjiku ida husi nia Universidade Defeza Nasionál nian envezde ministru defeza ida - retiru kalkuladu ida husi terrenu ne'ebé haree hanesan hetan influénsia husi Washington.
Ameasa entre rejionál no kompetisaun entre podér boot sira
Intensifika kompetisaun entre poténsia boot sira iha Pasífiku mak preokupasaun sentrál ida, no interupsaun sira ba rota ró internasionál sira - inklui liuhosi Estreitu Ormuz nian iha konfrontu administrasaun Trump nian ho Iraun - hatudu ona oinsá lalais konflitu sira ne'ebé dook bele afeta rejiaun luan liu.
Ho liafuan badak, kestaun sentrál mak arkitetura seguransa Indo-Pasífiku oinsá maka poténsia aziátiku no globál sira navega ambiente estratéjiku ne'ebé maka sai kontestadu no fragmentadu, liuliu kona-ba disputa marítima sira, rivalidade EUA-Xina, no harii aliansa rejionál.
Vietname nia To Lam alerta kona-ba krize globál tolu, hatuur solusaun sira iha diskursu prinsipál Diálogu Shangri-La nian.

