PR Horta hasoru malu ho Prezidente Repúblika Sosialista Vietname iha Singapura

SINGAPURA (TOP) - Prezidente Repúblika Demokrátika Timor-Leste, José Ramos-Horta hasoru malu ho Prezidente Repúblika Sosialista Vietname, Tô Lâm iha Singapura iha loron 29 Maiu 2026.

Xefe Estadu na’in rua ne’e hala’o enkontru diplomátiku no defeza nivel aas iha marjen Diálogu Shangri-La IISS ba dala 23 hodi hametin seguransa rejionál, lasu bilaterál, no parseria ekonómika.

The Oe-Kusi Post (TOP) observa enkontru entre Xefe Estadu rua ne’e la’o kuaje oras ida nia laran.

Prezidente Repúblika Sosialista Vietname nian Tô Lâm ne’ebé nu’udar mós Sekretáriu Jerál Komité Sentrál Partidu Komunista Vietname hato’o parabéns ba Timor-Leste ofisialmente sai membru ba Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN) iha Outubru 2025, hodi afirma katak ida ne’e hanesan marku istórikamente signifikativu ba Timor-Leste no mós ba prosesu dezenvolvimentu ASEAN nian, hodi loke faze kooperasaun ne’ebé kle’an liu no ligasaun ne’ebé besik liu entre Timor Leste no nasaun sira iha rejiaun ne’e.

Prezidente Lâm hatutan, Vietname sempre valoriza nia relasaun amizade no kooperasaun abranjente ho Timor-Leste; no prontu atu kontinua fahe esperiénsia iha dezenvolvimentu, integrasaun internasionál, no koordena besik ho Timor-Leste iha família ASEAN nia laran.

Entretantu, Prezidente Repúblika no Laureadu Nobel ba Paz 1996, José Ramos-Horta mós fó parabéns ba Sekretáriu Jerál no Prezidente Tô Lâm ba ninia eleisaun nu’udar Prezidente Vietname; espresa nia admirasaun ba Vietname nia realizasaun dezenvolvimentu ne'ebé maka'as iha tinan hirak ikus ne'e no mós nia papél no pozisaun ne'ebé proeminente ba beibeik iha rejiaun no mundu.

Prezidente Horta afirma katak, Vietname sempre sai hanesan belun besik no parseiru konfiável ba Timor-Leste, no espresa nia esperansa katak Vietname sei kontinua fahe nia esperiénsia iha dezenvolvimentu sósiu-ekonómiku, harii instituisaun, formasaun rekursu umanu, no integrasaun internasionál. Agradese mós ba Vietname nia apoiu tomak ba Timor-Leste nia adezaun ba ASEAN.

Prezidente Horta informa mós katak, governu atual kontinua halo serbisu maka’as iha infraestrutura báziku sira, no foin lalais mós lansa tiha ona projetu konstrusaun Sentru Konvensaun Internasional ne’ebé posibilidade sei remata ninia konstrusaun iha tinan 2028.

Prezidente TL ne’e mós atualiza katak, oras ne’e iha empreza Japoneza ida ne’ebé hala’o hela investimentu iha Laleia, Manatuto kona-ba atu halo produsaun ba ro tasi nian no área seluk tan.

Líder na’in rua ne’e hatudu satisfasaun ho dezenvolvimentu pozitivu iha relasaun Vietname-Timor-Leste iha tempu hirak ikus ne’e, liu-liu troka regular delegasaun no kontaktu iha nivel hotu-hotu, kontribui ba hametin konfiansa polítika no habelar kooperasaun iha kampu barak.

Parte rua avalia katak kooperasaun iha ekonomia, komérsiu, investimentu, agrikultura, telekomunikasaun, edukasaun no formasaun, no interkámbiu ema ba ema kontinua fó rezultadu pozitivu, hodi kria fundasaun favoravel ida ba dezenvolvimentu substantivu no efetivu liu hosi relasaun bilaterál sira iha faze foun.

Prezidente José Ramos-Horta apresia tebes Vietname nia estabelesimentu ba ninia embaixada iha Dili hahú husi Abril 2026, hodi konsidera ida-ne’e hanesan marku importante ida ne’ebé lori momentum foun ba relasaun bilaterál sira no fasilita aumentu interkámbiu, konetividade, no implementasaun efetivu ba programa kooperasaun espesífiku sira.

Diskute kona-ba diresaun kooperasaun sira iha futuru, líder na'in-rua ne'e konkorda atu kontinua promove troka delegasaun sira no kontaktu sira iha nivel aas; utiliza ho efetivu kanál kooperasaun entre Partidu, Estadu, Parlamentu, no interkámbiu ema-ba-ema; implementa ho efetivu akordu sira ne'ebé hetan ona; no hametin fahe esperiénsia iha governasaun, dezenvolvimentu, no integrasaun internasionál.

Parte rua mós konkorda atu habelar kooperasaun iha área sira ne’ebé Vietname iha forsa no Timor-Leste iha nesesidade boot, hanesan telekomunikasaun, transformasaun dijitál, agrikultura, enerjia, edukasaun no formasaun, no dezenvolvimentu rekursu umanu ho kualidade aas.

Líder rua ne’e fiar katak hametin ligasaun entre negósiu, lokalidade, no povu nasaun rua ne’e sei kontribui ba habelar kooperasaun substantiva no apoia Timor-Leste hodi hasa’e nia kapasidade atu partisipa no kontribui ho efetivu ba prosesu kooperasaun ASEAN nian.

Diskute kona-ba asuntu rejionál no internasionál ne’ebé iha preokupasaun komún, líder na’in rua ne’e konkorda atu hametin konsultasaun no koordenasaun iha ASEAN nia laran, Nasoins Unidas, no mekanizmu multilaterál sira; no atu servisu hamutuk ho nasaun sira ASEAN nian hodi konsolida solidariedade, hasa’e koezaun interna, no promove knaar sentrál ASEAN nian iha kontestu ambiente rejionál no internasionál ne’ebé kontinua muda no kompleksu.

Xefe Estadu rua ne’e mós apresia tebes konfiansa, sinseridade, no espíritu kooperasaun ne’ebé nasaun rua ne’e haburas iha tempu kotuk; no konkorda atu kontinua halo koordenasaun besik hodi dezenvolve liu tan relasaun Vietname-Timor-Leste iha maneira ne’ebé substantivu no efetivu liu, hodi fó kontribuisaun pozitivu ba pás, estabilidade, kooperasaun, no dezenvolvimentu sustentável iha rejiaun ne’e.

Sekretáriu Jerál no Prezidente Tô Lâm agradese ba Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão ne’ebé simu ona konvite hodi marka prezensa no ko’alia iha Forum Futuru ASEAN 2026 ne’ebé sei hala’o iha Vietname iha fulan Juñu 2026.

Raimundos Oki
Author: Raimundos OkiWebsite: https://www.oekusipost.comEmail: Este endereço de email está sendo protegido de spambots. Você precisa do JavaScript ativado para vê-lo.
Xefe Redasaun & Editor

#Saude

Artigu seluk

DILI (TOP) – Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão ne’ebé akompaña husi Vise Primeiru-Ministru, Ministru Koordenador ba assuntu Ekonómiku,...

#OeKusi #RAEOA

Artigu seluk

#Politika

Artigu seluk

Mundu

Artigu seluk
Online Counter