DILI (TOP) - Reuniaun Konsellu Ministru sira ne’ebé lidera husi Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão desidi aprova ona projetu Proposta Lei, ne’ebé aprezenta hosi Ministra Finansas, Santina José Rodrigues F. Viegas Cardoso, ba alterasaun dahuluk Lei n. 8/2025, loron 27 fulan-novembru, kona-ba Orsamentu Jerál Estadu ba tinan 2026 (OJE 2026) atu bele permite Governu foti tan osan hamutuk millaun $101,1 aumenta ba Orsamentu Jeral Estadu 2026.
Tuir desijaun Konsellu Ministru sira katak, proposta ne’e prevee ajustamentu ida ba OGE 2026 hodi hatán ba aumentu hosi folin kombustivel internasionál, relasiona ho konflitu iha Médiu Oriente, kustus ne'ebé mosu hosi ezersísiu hosi Prezidénsia Pro Tempore Komunidade País Lian Portugés (CPLP) nian ne’ebé asume hosi Timor-Leste hafoin aprovasaun OJE 2026, nune'e mós despeza sira ne’ebé relasiona ho Rejiaun Administrativu Espesiál Oe-Kusi Ambenu.
“Ho alterasaun ida-ne'e, montante konsolidadu hosi OJE 2026 aumenta maizumenus dolar amerikanu millaun 101,1, sa'e ba maizumenus dolar amerikanu biliaun 2,39,: esplika Komukadu Imprensa husi reuniaun Konsellu Ministru sira iha loron Kuarta, 13 Maiu 2026.
“Aumentu ida-ne’e la’ós rezultadu reforsu transferénsias ruma hosi Fundu Petrolíferu, maibé liu-liu reajustamentu hosi fonte finansiamentu Estadu nian, liuhosi utilizasaun saldu jerénsia, saldu ne’ebé disponivel iha konta bankária ne’ebé la efetiva (ne’ebé la uza), no mós reforsu hosi reseita doméstika sira,” desijaun Konsellu Ministru sira afirma.
Proposta orsamentu retifikativu ho objetivu mós atu hamenus impaktu ekonómiku hosi aumentu folin kombustivel internasionál, iha kontestu dependénsia maka’as ba importasaun, liuliu kombustivel no produtu ai-han, ne’ebé afeta diretamente kustu transporte, no mós inflasaun doméstika.
Tuir projesaun hosi Ministériu Finansa, maski iha aumentu iha folin kombustivel nian iha nivel internasionál, prevee katak média inflasaun anuál iha tinan 2026 sei sa'e ba 2,2%, kompara ho 1,2% iha tinan 2025, lahó aumentu ne’ebé signifikativu, tanba medida sira ne'ebé maka governu adota hodi estabiliza folin kombustivel.

